พาสปอร์ตไทยแต่ละสีต่างกันอย่างไร?

หนังสือเดินทาง (Passport)  เป็นเอกสารสำคัญที่ออกให้โดยรัฐบาลของแต่ละประเทศสำหรับใช้ในการเดินทางระหว่างประเทศ พาสปอร์ตเปรียบเสมือนบัตรประชาชนที่ใช้ได้ทั่วโลก มีข้อมูลสำคัญระบุตัวตนของผู้ถือ เช่น ชื่อ นามสกุล วันเดือนปีเกิด สถานที่เกิด รูปถ่าย ลายเซ็น ฯลฯ

หน้าที่หลักของพาสปอร์ต คือ

• แสดงตัวตนและสัญชาติของผู้ถือ
• ขออนุญาตเข้า-ออกประเทศ
• เดินทางโดยไม่ต้องขอวีซ่าไปยังประเทศที่อยู่ในข้อตกลง
• ขอรับความช่วยเหลือจากสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยในต่างประเทศ

พาสปอร์ตไทยมี 4 สีหลัก แต่ละสีมีความหมายและการใช้งานที่แตกต่างกัน ดังนี้

1. หนังสือเดินทางธรรมดา (ปกสีเลือดหมู)

• สำหรับประชาชนทั่วไป
• อายุการใช้งาน: 5 ปี หรือ 10 ปี (เลือกได้)
• เดินทางโดยไม่ต้องขอวีซ่าได้ 33 ประเทศ

2. หนังสือเดินทางราชการ (ปกสีน้ำเงินเข้ม)

• สำหรับข้าราชการ
• อายุการใช้งาน: 5 ปี
• เดินทางโดยไม่ต้องขอวีซ่าได้ 86 ประเทศ
• ห้ามใช้เดินทางส่วนตัว ใช้ได้เฉพาะการเดินทางไปราชการเท่านั้น

3. หนังสือเดินทางทูต (ปกสีแดงสด)

มีข้อกำหนดออกให้เฉพาะบุคคลดังต่อไปนี้

• พระบรมวงศ์และพระนัดดาในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
• พระอนุวงศ์ชั้นพระองค์เจ้าและคู่สมรส
• พระราชวงศ์และบุคคลสำคัญที่ราชเลขาธิการขอไปเป็นกรณีพิเศษ
• ประธานองคมนตรี และองคมนตรี
• นายกรัฐมนตรี รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรี
• ประธานและรองประธานสภาผู้แทนราษฎร ประธานและรองประธานวุฒิสภา
• ประธานศาลฎีกา รองประธานศาลฎีกา และประธานศาลอุทธรณ์
• ประธานศาลรัฐธรรมนูญ และประธานศาลปกครองสูงสุด
• อดีตนายกรัฐมนตรี และอดีตรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศ
• ผู้บัญชาการทหารสูงสุด และ ผู้บัญชาการเหล่าทัพ
• ข้าราชการที่มีตำแหน่งทางการทูต ซึ่งเดินทางไปราชการในต่างประเทศ
• ข้าราชการที่มีตำแหน่งทางการทูต ซึ่งปฏิบัติหน้าที่ประจำอยู่ ณ ส่วนราชการในต่างประเทศ คู่สมรส และบุตรในประเทศที่ประจำอยู่หรือทำการศึกษาอยู่ในประเทศอื่น แต่บุตรจะต้องอายุไม่เกิน 25 ปี
• คู่สมรสที่ร่วมเดินทางไปกับบุคคลดังกล่าวในข้อ 3.2-3.8
• บุคคลอื่นใดเพื่อประโยชน์แก่ทางราชการหรือภายใต้พันธกรณีระหว่างประเทศ หรือภายใต้สถานการณ์พิเศษที่มีความจำเป็น หรือเผยแพร่ชื่อเสียงเกียรติคุณของประเทศไทย
• มีอายุไม่เกิน 5 ปี เดินทางได้ไม่ต้องขอวีซ่า 86 ประเทศ

4. หนังสือเดินทางชั่วคราว (ปกสีเขียว)

• ออกให้กับพระสงฆ์ที่ได้รับอนุญาตให้เดินทางไปต่างประเทศเพื่อประกอบพิธีฮัจจ์
• อายุการใช้งาน: 2 ปี

และนอกจากนี้ ยังมีอีก 3 ประเภทพิเศษ คือ

1. หนังสือเดินทางพระ ออกให้สำหรับพระภิกษุและสามเณรที่ได้รับอนุญาตให้เดินทางไปต่างประเทศตามนัยระเบียบมหาเถรสมาคม

2. หนังสือเดินทางเพื่อไปประกอบพิธีฮัจญ์ ออกให้ชาวมุสลิมที่เพื่อเดินทางไปประกอบพิธีฮัจญ์ หนังสือเดินทางประเภทนี้จะมีอายุ 2 ปีเท่านั้น

3. เอกสารสำคัญประจำตัวเพื่อใช้แทนหนังสือเดินทาง Certificate of Identity (C.I.) ออกให้กรณีฉุกเฉินสำหรับผู้ที่ต้องเดินทางแต่หนังสือเดินทางหมดอายุ หรือสูญหาย และไม่สามารถทำหนังสือเดินทางใหม่ได้ทันตามกำหนดที่ต้องเดินทางกลับประเทศไทย ทั้งนี้ C.I. สามารถใช้เดินทางกลับประเทศไทยได้เพียงอย่างเดียว และมีอายุใช้งาน 30 วัน หรือตามระยะเวลาที่ผู้ออกกำหนดนับจากวันที่ออก ผู้ที่ถือ C.I. อาจต้องได้รับการพิสูจน์สัญชาติไทยจากกองตรวจคนเข้าเมืองเมื่อเดินทางถึงประเทศไทยด้วย